Rubico kennen we bij Dante Maastricht vooral door Gemma Janssen die vaker bij ons lezingen over Romeinse archeologische onderwerpen verzorgd heeft.

​

Zij doen nog veel meer. Hieronder het programma van de tweede helft van 2026.

​

Programma

Hier is ons nieuwe programma met weer een brede waaier aan activiteiten. De hoofdrollen zijn weggelegd voor Francesco Petrarca (1304-1374) en Martin Heidegger (1889-1973). Ook is er aandacht voor de dichter-filosoof Friedrich Hölderlin (1770-1843).

 

In het cursustraject ‘Van zondaar tot humanist’, waarin de overgang van de late middeleeuwen naar de renaissance wordt behandeld, lezen we een selectie uit de collectie ‘Brieven’ van de Italiaanse humanist Francesco Petrarca. We doen dit in twee korte cursussen van 6 lessen. De lezing ‘Het humanisme van Petrarca’ vormt de inleiding. Als extra en als verdieping organiseren we in oktober de themadag ‘Petrarca in Keulen’ in Roermond, Heerlen en Maastricht.

 

In het andere cursustraject, ‘Filosoferen met Heidegger’, luisteren we tijdens twee cursussen van 6 lessen naar het doorwrochte commentaar van een aantal moderne (vooral Franse) filosofen op Heideggers leven en werk. Zij doen dat aan de hand van de hymne ‘De Ister’, een stroomdicht van Hölderlin over de rivier de Donau, geschreven tussen 1802 en 1806. Heidegger verzorgde in 1942 aan de universiteit van Freiburg een collegereeks over deze rivierhymne met een sterk cultuurfilosofische inzet. De lessen zijn opgezet als een reis langs de Donau, van oost naar west, van de monding van de rivier in de Zwarte Zee terug naar de bron in Zuid-Duitsland. De lezing: ‘Heidegger - ‘Scheppend landschap’’ is bedoeld als inleiding. Als verdieping is er de themadag ‘Hölderlin lezen …’.

 

Gemma Jansen verzorgt eind augustus de lezing ‘Romeinse riviergoden en bronnimfen’ in Roermond, Heerlen en Maastricht. Haar lezing is bedoeld als opening van het nieuwe seizoen en heeft tegelijk een link met de bron van Petrarca en Heideggers cursus over de Donau. 

  

Genoeg materiaal voor een gedegen filosofische invulling van het nieuwe seizoen. Graag zien we u bij een lezing, cursus, of themadag. Iedereen is welkom!

​

Lezing over Romeinse riviergoden en bronnimfen (in Roermond, Heerlen en Maastricht)

Meer info klik hier.

Lezing over het humanisme van Petrarca (in Roermond, Heerlen en Maastricht).

Meer info klik hier.

Cursus over de brieven van Petrarca (Maastricht en Heerlen)

Meer info klik hier.

Themadag over Petrarca (in Roermond, Heerlen en Maastricht)

Meer info klik hier.

Te zien in Museum MORE in Gorssel van 14 februari t/m 7 juni 2026

Museum MORE organiseert in samenwerking met 24 ORE Cultura een grote tentoonstelling gewijd aan 50 jaar Italiaans realisme. Met een selectie van 70 werken zal Magico! het Nederlandse publiek voor het eerst kennis laten maken met de ontwikkelingen van het 20ste-eeuwse modern realistische schilderkunst in Italië. De tentoonstelling omvat topstukken van kunstenaars als Edita Broglio, Felice Casorati, Giorgio de Chirico, Cagnaccio di San Pietro, Antonio Donghi, Leonor Fini, Domenico Gnoli, Ubaldo Oppi en Gino Severini.

Vanaf begin jaren 1920 begon een Italiaanse artistieke voorhoede de wereld om zich heen magisch, poëtisch, vervreemdend, maar soms ook glashelder, te verbeelden. Daarbij was hun nieuwe blik op de werkelijkheid onderdeel van een brede tendens in heel Europa om (weer) realistische kunst te creëren. Dit was echter geen reactionaire terugkeer naar ‘ouderwetse’ kunstopvattingen maar een behoefte uiting te geven aan een ander levensgevoel en een nieuw wereldbeeld. Zeker nadat abstractie voor sommige kunstenaars tekortschoot om de gruwelen uit de Eerste Wereldoorlog te verbeelden. Ze namen kritisch afstand en versmolten experiment en traditie van voorgangers tot een geheel eigen beeldtaal. Het resulteerde vaak in een intense, raadselachtige en precieze, technische perfecte schilderkunst.

Kunstenaars trokken in de jaren 1920 en 1930 naar Duitsland en Frankrijk maar zeker ook naar Italië om zich te laten inspireren door elkaar en door oude Italiaanse meesters zoals Piero della Francesca en Giotto. Italië, veelal gezien als de bakermat van de Europese kunst, bleek de perfecte voedingsbodem om het Realismo Magico tot bloei te laten komen.

Zonder dat men van een stroming of school kan spreken, smaakt het Italiaanse realisme uit het interbellum vaak subtiel anders dan bijvoorbeeld de Duitse Neue Sachlichkeit. Waar sommige Duitse kunstenaars de kijker bruut confronteren met een rauwe of grauwe visie op hun onderwerpen, zoeken veel Italiaanse neorealisten naar een ‘mystieke waarheid’ achter het waarneembare.
In geconcentreerde stillevens, verlaten landschappen, stadgezichten en (groeps)portretten van toonaangevende schilders als Felice Casorati, Cagnaccio di San Pietro, Antonio Donghi, Ubaldo Oppi en Gino Severini lijkt een verborgen schoonheid besloten. Ze maken het alledaagse bijna iconisch. Soms met een vitale weergave van bijvoorbeeld zwoegende arbeiders of statige hoogwaardigheidsbekleders. Vaak met schijnbaar serene of in tijd bevroren voorstellingen die extra lading geven aan situaties, mensen of bewegingloze dingen waaraan je snel voorbij kunt gaan, zoals laboratoriumglaswerk.

Deze Italiaanse kunstenaars nemen je mee in hun verwondering over de rationeel waarneembare wereld, over het hier en nu. En tegelijkertijd bieden ze de beschouwer een mysterie verhuld in mathematisch opgezette schilderijen. Realismo Magico is echter allesbehalve een exacte werkwijze met artistieke voorschriften. Het is meer een gevoelsvisie met een breed palet aan uitingen in de jaren 1920. De magisch realisten van toen delen vooral een ‘betoverde blik’, een blik op de grens tussen droom en werkelijkheid.

Na de Tweede Wereldoorlog houden verschillende Italiaanse kunstenaars vast aan een eigen realistische beeldtaal. In een tijd waarin abstracte kunst de norm wordt in heel Europa, zetten deze kunstenaars zich in om de tradities van de Italiaanse schilderkunst voort te zetten en te vernieuwen. Tegen de stroom in staan enkele unieke Italiaanse kunstenaars op, zoals Domenico Gnoli die de figuratieve schilderkunst radicaal ververst. Ook bij hem vormen ambacht en vakmanschap een technische basis, maar met zijn werk rekt hij het stillevengenre tot het

uiterste op. De magische essentie van ‘het ding’ blaast hij letterlijk op tot de monumentale weergave van slechts een detail van het ding. Een damesschoen of een deel van jasrevers worden bij Gnoli nieuwe iconen, in een nieuwe naoorlogse wereld. Beeldvullend, groots en vergankelijk.

In de tentoonstelling Magico! Italiaans realisme 1920-1970 laat Museum MORE een rijk spectrum zien aan topstukken van ruim 30 kunstenaars onder wie grote neorealistische namen, maar ook herontdekt werk van vrouwelijke wegbereiders die tot voor kort zelden de aandacht kregen die ze verdienen.

Gastconservator is Valerio Terraroli, professor kunstgeschiedenis aan de Universiteit van Verona, is samenspraak met algemeen directeur Maite van Dijk en conservator Julia Dijkstra. Het bijbehorende rijk geïllustreerde tentoonstellingsboek met een essay en themateksten van Terraroli verschijnt in een tweetalige editie (Nederlands/Engels) bij WBooks.

Kunstenaars

Pietro Annigoni, Baccio Maria Bacci, Rino Gaspare Battaini, Edita Broglio, Mario Broglio, Antonio Bueno, Xavier Bueno, Cagnaccio di San Pietro, Massimo Campigli, Felice Casorati, Ugo Celada da Virgilio, Giorgio de Chirico, Stanis Dessy, Antonio Donghi, Leonor Fini, Oscar Ghiglia, Domenico Gnoli, Renato Guttuso, Mario Lannes, Bice Lazzari, Carlo Levi, Nella Marchesini-Malvano, Daphne Maugham-Casorati, Ubaldo Oppi, Mario Reviglione, Carlo Sbisà, Gregorio Sciltian, Alfredo Serri, Gino Severini, Cesare Sofianopulo, Mario Tozzi, Giuseppe Zancolli.

 

Museum MORE

Hoofdstraat 28

7213 CW Gorssel

museummore.nl

Gratis entree met Museumkaart of Vriendenloterij VIP-pas

Tentoonstelling en boek ‘ODYSSEUS en de verdronkenen en de geredden’
Elisa Pesapane voor Rijksmuseum van Oudheden, 11 juni- 1 november 2026
 

De Italiaans-Nederlandse kunstenares Elisa Pesapane presenteert deze zomer haar nieuwste kunstproject in het Rijksmuseum van Oudheden (RMO) te Leiden. Van 11 juni tot en met 1 november 2026 zijn haar tentoonstelling en boek, ‘ODYSSEUS en de verdronkenen en de geredden’, te bewonderen als onderdeel van het museumevenement Galleria. Hiervoor neemt zij een van de grootste helden uit de klassieke mythologie als uitgangspunt: Odysseus.

 

Het kunstproject ODYSSEUS is een meterslange, ruimte vullende compositie: blow-ups van Pesapane’s tekenwerk, Etruskisch erfgoed uit de RMO-collectie en literatuur zijn verweven tot een caleidoscopisch decor. De bezoeker wordt hierdoor volledig omringt en meegevoerd in de reis van ‘haar’ Odysseus, zijn broertje en hun bonte bemanning, die uitvaren op zoek naar de verloren mensheid.

Het mythologische sprookje 'ODYSSEUS en de verdronkenen en de geredden' is te lezen in het boek dat onderdeel is van het kunstproject.

 

Zoals de kunstenares opgroeide tussen twee culturen, is dit kunstproject ontstaan, reizend tussen Nederland en Italië, met name Rome en Umbrië - de regio van de mysterieuze Etrusken.
 

Centraal staan de nieuwsgierigheid van de reiziger, de vreemdeling die verrijking brengt, en de Etruskische cultuur, waar zeevaart, mythologie en een open wereldbeeld samenkomen.

ODYSSEUS is de held van de nieuwsgierigheid, intelligentie en overlevingskunst, die steeds weer nieuwe generaties inspireert: van de oude Grieken, schrijvers als Franz Kafka en James Joyce tot filmmakers als Stanley Kubrick zijn ‘2001 Space Odyssee’ en Christopher Nolan’s ‘The Odyssey'.
Pesapane haar piepjonge Odysseus reist over land en zee met zijn broer en hun bonte bemanning op zoek naar de verloren mensheid. Onderweg ontmoeten zij verschillende monsters zoals twee cycloopjes, een bloeddorstige zeemeermin, een centaur en een chimaera. Uiteindelijk vinden zij de mensheid terug in het zwembad van een camping in Umbrië, waar iedereen vrolijk spetterend les krijgt in verdrinken van badmeester Charun.

 

RUIMTE Pesapane tovert haar langwerpige expositiezaal om tot één groot, meterslang decor waarin haar tekenwerk en erfgoed met elkaar versmelten. Als uitgangspunt nam zij de zinnenprikkelende kamers uit de Etruskische necropolen, gevuld met beeld, tekst, objecten uit de Etruskische collectie van het RMO én geheime doorkijkjes naar verborgen ruimtes en schatten.

BOEK In dit kunstwerkje in tekst en beeld, is te lezen hoe en Odysseus en zijn bemanning varen over zeeën vol monsters en reizen langs bossen, campings en zwembaden. Het mythologische sprookje ODYSSEUS verbindt moeiteloos de klassieken —Homerus, de Etrusken en Dante Alighieri—met hedendaagse cultuur, van Primo Levi tot Hello Kitty.
 

ETRUSKEN. Lang vóór de Romeinen, zo’n drieduizend jaar geleden, maakten de Etrusken de dienst uit in Etrurië, Midden-Italië. Een bijzonder zeevaarders volk en handelsnatie met contacten binnen en buiten Italië.  Een zeer verfijnde cultuur waar vrouwen en mannen als gelijken aanzaten bij banketten, iets dat hoogst ongebruikelijk was voor die tijd. De Etruskische kunstwerken waren van een ongekende schoonheid, en hun geloof in het hiernamaals was onbegrensd.

 

NIEUWSGIERIGHEID is het overkoepelende thema van dit kunstproject, waarin Pesapane vormgeeft aan haar bi-culturele ervaring, in dit geval de Noord-Europese en de mediterrane. Odysseus geeft een gezicht aan de reiziger die op meerdere plekken ‘thuis’ is, maar tegelijk in zijn hart altijd onderweg blijft. Dit is van toepassing op de Etrusken in Italië, maar ook op haar persoonlijke verhaal. Voor de hoofdfiguren Odysseus en zijn broer, stonden haar beide zoons model. De andere modellen komen uit midden-Italië en hebben hier geposeerd, niet ver van de Etruskische necropolen van Tarquinia en Cerveteri.

 

ODYSSEUS en de verdronkenen en de geredden is een van de twaalf exposities in het museumevenement ‘Galleria’ in het Rijksmuseum van Oudheden, met elk een eigen sfeer, invalshoek, verhaal en een raakvlak met de oudheid. Het gelijknamige boek is onderdeel van het kunstproject ODYSSEUS (prijs volgt).

 

Dank Het kunstproject ODYSSEUS is mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds, en met dank aan het Koninklijk Nederlands Instituut Rome waar Elisa Pesapane voor dit project haar research deed als KNIR Artist-in-Residence 2025-2026. ‘Galleria’ kwam tot stand met een bijdrage van de Nico Nap Foundation en steun vanuit verschillende particuliere RMO-fondsen. Het Rijkmuseum van Oudheden wordt gesteund door de Vriendenloterij.

 

Over de kunstenares Elisa Pesapane (1979) studeerde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) en Italiaanse taal en cultuur aan de Universiteit Leiden. Haar monumentale tekeningen en schilderijen zijn ‘tragikomedies geschreven met beelden in plaats van woorden’, waarin onder de oppervlakte altijd weer nieuwe, menselijke verhalen opduiken over geboorte en verwachting, vreugde, schaamte, falen, hoop, dood en wanhoop. Naast haar autonome werk en boeken realiseert Pesapane multidisciplinaire projecten met collega's uit andere vakgebieden. Haar werk maakt deel uit van kunstcollecties in binnen- en buitenland.

Buongiorno Gentilissimi,

​

anche quest’anno vi scriviamo per informarvi che abbiamo a disposizione delle Borse di Studio, per questo motivo vi alleghiamo il listino prezzi del 2026 e la lettera Borse di Studio 2026.

Speriamo di avere presto notizie da parte vostra.

Restiamo a vostra completa disposizione.         

​

Meer informatie via de website en hier.

​

Op de website kun je ook de taal van de informatie zelf kiezen.

​

Scuola di Lingue e Agenzia di Traduzioni

Via Roma 14, 18038 Sanremo (IM)

 

Orari di ufficio: dal lunedì al venerdì, dalle 9:00 alle 13:00

Tel: 0039 - 0184 - 599 828
Mobile: 0039 - 348 – 4003126

​

​

Nog meer mogelijkheden om Italiaans te leren in Italië.

Prijzen en beurzen en veel mer informatie op de website van

ROMANICA

accademia italiana di lingua e cultura
Via Castel Maraldo 45 
41121 Modena - Italia
tel. +39 059 245651 - fax +39 059 433244
scuola@romanica.it - www.romanica.it

RAI UNO heeft een prachtige serie " Paesi che vai"  over de vele prachtige toeristische attracties in Italie.

Via deze link kun je de uitzendingen bekijken. Na eenmalig registreren direct beschikbaar.

De uitzendingen zijn goed te volgen voor wie over een redelijke kennis van de Itailiaanse taal beschikt.